Đích đến dành cho mọi người trong xã hội Mỹ

Ở xã hội này, họ khuyến khích mọi người trau dồi văn hóa để nâng cao đời sống về vật chất và tinh thần, cho nên tạo điều kiện rất tốt cho mọi người đến trường, không phân biệt già, trẻ, bé, lớn, miễn mình có chí là được.

Thưa quý vị, cách đây vài tuần tôi có viết bài “ 20 năm, cuộc đời của tôi ở Mỹ”. Khác với dự kiến, trong thâm tâm cứ nghĩ sẽ có nhiều phản đối hơn vì tôi kinh nghiệm qua những bài viết của những người đi trước, nhưng con số này chỉ khoảng 10% mà thôi. Rất cám ơn tấm thịnh tình của quý vị gần xa đã chia sẻ ý kiến với bài viết. Và chính nó cũng động viên tôi nhiều trong bài viết ngày hôm nay.

Hôm nay, tôi muốn viết tiếp một chút cho bài viết hôm đó, hầu mong làm sáng tỏ thêm một số vấn đề đã và đang xảy ra ở Mỹ từng ngày. Dĩ nhiên một lần nữa, tôi xin chỉ mạn phép nói lên cảm nghĩ của riêng tôi và những người xung quanh mình mà tôi được biết. Chắc chắn là nó sẽ đúng với người này, nhưng ngược lại sẽ không đúng với người khác. Nhưng tựu chung thì dường như đó là phần đa số (cũng theo nhận định chủ quan của tôi).

Thưa quý vị, tại sao tôi lại đặt tên cho bài này là: “Đích đến dành cho mọi người trong xã hội Mỹ”? Vâng xin thưa đúng thế.

Bây giờ tôi xin được mạn phép phân tích dựa theo hai quan niệm sống mà hầu như đa số mọi người đang hoặc đã trong tình trạng đó:

1. Đối với người chịu tiếp bước con đường học vấn và lấy đó là hành trang cho mình trong quãng đời về sau này:

Thì hoàn toàn đúng đắn, vì ở xã hội này ngoài việc họ tạo cho mình mọi điều kiện ưu đãi để đến trường, như hỗ̉ trợ tài chính, cho mượn nợ (trả góp sau khi đã ra trường đi làm có thu nhập) với mức lãi suất rất thấp. Ngoài ra trong xã hội còn có rất nhiều công việc bán thời gian dành cho những người này để giúp họ sinh sống trong suốt thời gian đến trường.

Chưa hết. Về mặt học đường, có rất nhiều trường tạo mọi điều kiện cho con người ta tiếp cận được, bằng cách rộng mở ngày, đêm. Cho nên nếu ai đó vì kế sinh nhai phải làm việc ban ngày, thì vẫn được đến trường vào ban đêm và ngược lại. Song song với vấn đề đó, họ còn tạo điều kiện tốt là nếu quý vị muốn lấy bao nhiêu lớp cũng được (tính theo tín chỉ để ra trường). Nếu bạn mệt mỏi và không có thời gian nhiều vì phải làm việc nuôi thân, thì có thể lấy ít lớp lại, hoặc khỏe hơn thì lấy nhiều lớp và mau ra trường hơn. Tựu chung là không bắt buộc thời gian hạn định phải ra trường là bao lâu. Tất cả là do mình sắp xếp quỹ thời gian để hợp với thời khóa biểu của bản thân mình mà thôi, xã hội sẵn sàng làm theo ý con người mình mong muốn.

Thế thì rõ ràng ở xã hội này, họ khuyến khích mọi người nên trau dồi văn hóa để nâng cao đời sống về vật chất và tinh thần, cho nên tạo mọi điều kiện rất tốt cho mọi người đến trường, không phân biệt già, trẻ, bé, lớn, miễn mình có chí là được. Và cũng chính vì thế mà không lạ, khi quý vị thấy rất nhiều người đã U40-50 thậm chí U60 hoặc lớn hơn vẫn cắp sách đến trường là chuyện rất đỗi bình thường ở đây.

2. Đối với những con người không có chí hướng bằng phần một ở trên (trường hợp tôi là điển hình), thì nếu cố gắng làm việc, tiết kiệm cũng sẽ đạt được thành quả nhất định trong một thời gian nhất định, cho dù rằng có thể chậm hơn vế trên (theo chủ quan nhận định của tôi). Lấy một ví dụ khá điển hình của một số không ít gia đình Việt Nam ở Mỹ, là nếu hai vợ chồng cùng đi làm với một mức lương bình thường trong một công việc bình thường, thì thông thường họ chỉ tiêu xài trong khoảng phần lương của một người cho mọi chi phí sinh hoạt trong cuộc sống hằng ngày (nếu biết tiết kiệm). Còn mức lương còn lại của người kia thì hoàn toàn dư ra để dành cho tương lai sau này. Ngay cả còn độc thân cũng thế, vẫn có thể dành dụm được so với thu nhập, cho dù rằng có hơi khó khăn hơn một chút. Thế thì sau một thời gian đủ lâu, họ vẫn có cơ ngơi vững chắc như thường.

Đây là trường hợp của tôi như đã trình bày trong bài viết trước. Thú thật tôi rất mắc cỡ khi có không ít người khen rằng: có ý chí tiến thủ, biết tận dụng điểm mạnh của mình để đi lên này nọ… Nhưng xin khẳng định với quý vị rằng, tôi chỉ là một người rất đỗi bình thường so với mọi người ở xã hội này. Có lẽ một quý vị đã phân tích đúng, khi nói rằng xã hội đã tạo cho con người ta bắt buộc phải như vậy không thể nào khác hơn, nếu như muốn tiến thân. Vâng, đúng thế! Họ (xã hội) sẵn sàng cho ta cần câu, sẵn sàng chỉ cho ta ao nào có cá. Thậm chí sẵn sàng cung cấp mồi câu và “nuôi” cả cá trong ao đó (tạo công ăn việc làm nhiều). Công việc của ta còn lại chỉ là siêng năng và nhẫn nại thả cần câu xuống để câu lấy cá cho cuộc sống hằng ngày và mai sau của mình mà thôi. Và cũng chính vì thế mà họ không chấp nhận thành phần người “cái bang”.

Tôi biết, nếu so với nhiều người quen biết, thì tôi đã là một con người chậm về “đích” hơn họ rất nhiều rồi, quý vị ạ.

Trong xã hội này, khi làm việc, nếu bản thân mình có khả năng, và cần cù thì sẽ được cất nhắc rất nhiều. Cho dù tạm bỏ qua không đề cập đến tình người ở đây đi chăng nữa, nhưng lý do vì sao con người ta lại được như vậy? Đơn giản đó là vì tính cạnh tranh trong kinh doanh rất khốc liệt, cho nên cấp trên hầu như “buộc lòng” phải làm vậy mà thôi, vì nếu không, họ sẽ chẳng giữ̉ được nhân viên tốt cho công ty. Để từ đó họ sẽ khó trụ lại trên thương trường trong xã hội này.

Nhưng nói đi thì phải nói lại. Đó là làm giàu ở Mỹ dễ hay khó? Xin khẳng định rằng, để có một cuộc sống ấm no, sung túc thì hoàn toàn nằm trong tầm tay của mọi người. Nhưng nếu để làm giàu thì hoàn toàn khác hẳn. Có thể nói là rất, rất khó. Cái khó khăn ở đây không phải người ta gặp bất kỳ rào cản nào của xã hội. Mà cái khó ở đây đó là vì xã hội này là “đất của cơ hội” cho nên hội tụ rất nhiều thành phần ưu tú của tất cả các quốc gia trên thế giới cũng mong muốn vươn lên cho bản thân, gia đình họ. Cho nên để muốn “vượt mặt” họ là điều hoàn toàn không dễ dàng chút nào, và để làm được chuyện “vá trời” đó, mình phải có tất cả các kỹ năng của một người hoàn chỉnh: Tài giỏi – Siêng năng – Kèm một chút (rất ít) may mắn. Nếu đề cập đến vấn đề này, thì có lẽ một số quý vị cho rằng ở đâu cũng vậy, nếu muốn làm giàu, vươn lên trong xã hội thì cũng phải hội đủ các điều kiện trên. Đúng vậy, nhưng ở đây, nó lại rõ nét hơn rất nhiều quý vị ạ. Tôi đã thấy rất nhiều người cực giỏi, cực siêng năng, nếu so bản thân mình với họ.

Vì thế bản thân tôi rất nể phục những con người thành công này, vì không những họ giỏi giang, siêng năng, có cái nhìn xa hơn mọi người mà họ còn nói lên ý chí rất kiên cường của bản thân khi phải “đối đầu” với những cạnh tranh khốc liệt trong cuộc sống hằng ngày. Cho dù bất kể họ là thành phần nào của xã hội: Chủ nhà hàng, tiệm nails, tiệm giặt ủi, làm xây dựng, cắt cỏ…

Trở lại vấn đề của bài viết hôm nay, tôi muốn nhấn mạnh một điều rằng: ở xã hội này, có thể ví điểm đến cho cuộc sống sung túc của mọi người như là “ánh sáng cuối đường hầm” vậy. Mà trong đường hầm đó có nhiều hướng đi để đến đích. Nếu mình giỏi hơn người khác thì sẽ có con đường ngắn hơn, còn ngược lại nếu mình chậm chạp hơn thì cũng vẫn sẽ đến được đích, nhưng một chút chông gai hơn và cần một chút yếu tố thời gian dài hơn để đến với nó. So ra, nói chung khi sống ở đây, con người ta có thể sẽ “đi chậm” từng bước, nhưng nó hoàn toàn nằm trong tầm tay của mỗi con người chúng ta vậy. Nhưng nếu ai đó mong muốn sự vược trội hơn nữa để đến được “thiên đàng” (đằng sau “đường hầm”) thì là một phạm trù hoàn toàn khác hẳn. Cho nên không dễ dàng chút nào và tưởng cũng cần có một cái ngoặc kép ở đây một chút, đó là quan niệm “giàu có” của tôi chắc chắn sẽ khác với một số người đang sống trong xã hội khác vậy. Cũng như quan niệm sống “tiết kiệm” cũng thế, nó khác với quan niệm của ta thời xưa là chỉ ăn no, mặc ấm là đủ. Thay vào đó là đừng hoang phí quá độ mà thôi.

Người Mỹ có một câu nói mà tôi rất tâm đắc, xin được chia sẻ cùng quý vị, đại loại là: “Người có của ăn của để chưa chắc phải là người có thu nhập cao, mà bởi vì họ biết cách tiêu tiền một cách khôn ngoan”.

Cám ơn ban biên tập đã tạo cơ hội cho người Việt năm châu trao đổi kinh nghiệm bổ ích trong cuộc sống.

Xin trân trọng.

Lâm Trần