Ba mươi ngày trên đất Mỹ – Kỳ 1: Mùa hè nóng bỏng trên đất Mỹ

Nhà báo Trương Điện Thắng vừa thực hiện chuyến “ta ba lô” một tháng trên đất Mỹ. Từ Quận Cam, San Francisco thuộc bang California đến các bang Texas, Florida, Nam – Bắc Carolina, Oklahoma, Philadelphia, New York, Massachuset, Maryland, Virginia và Washington DC…

Dưới đây là những ghi chép tản mạn về cuộc sống cộng đồng người Việt và những chuyện khác trên đất nước Hoa Kỳ… Vì vài lý do tế nhị, tác giả đã thay đổi tên họ hoặc viết tắt tên của một số nhân vật.

KỲ 1: MÙA HÈ NÓNG BỎNG TRÊN ĐẤT MỸ

Đối với nhiều người Việt định cư ở Mỹ hai ba chục năm nay, có lẽ hai tháng 5 và 6 là những ngày nóng bỏng nhất trong đời sống của họ. Nóng không phải vì nhiệt độ ở San Jose, Los Angeles, Florida, Oklahoma hay Houston có những hôm lên đến 90 độ F hay những đêm mùa hè đến 20 giờ mặt trời vẫn chưa lặn… mà là do những tin tức quê nhà đang dồn dập trên các trang báo, trên internet…

Tác giả Trương Điện Thắng trong những ngày
Tác giả Trương Điện Thắng trong những ngày “ta ba lô” trên đất Mỹ.

Tờ Việt Nam mới ở Houston giật nhiều tít nóng bỏng: Căng thẳng dâng cao tại Việt Nam; Nguy cơ mất biển đang cận kề. Tờ Người Việt đông bắc liên tục đưa tin các cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Cali và Houston… và nhiều bài nóng như: “120 ngàn người Việt ký tên đòi Mỹ trừng phạt Trung Quốc”…  Chủ bút tờ báo Dân quyền ấn hành hàng tuần với số lượng trên 2 vạn bản – GS-TS. Nguyễn Hữu Hoạt liên tiếp viết nhiều bài bình luận sắc bén nêu rõ những âm mưu thâm hiểm của nhà cầm quyền Bắc Kinh.

Tại nhiều hiệu ăn, siêu thị, quán cà phê mà chúng tôi đến, kể cả khu chợ Phước Lộc Thọ ở Orange County, chợ Lyon ở San Jose, các khu HongKong ở Houston, khu Eden ở Washington DC đông đúc hay nơi vắng người Việt hơn ở Massachuset, Springfield, Boston hay Walton Beach, Pensacola ở Floria…, những người Việt Nam vẫn hàng ngày tụ tập, bàn tán sôi nổi về tình hình Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 891 vào biển Đông. Có người đề nghị các lãnh sự, đại sứ nên họp báo quốc tế để tố cáo Trung Quốc vi phạm chủ quyền hoặc vận động người Việt ở nước ngoài đóng góp tiền của mua sắm trang thiết bị gửi vế quê nhà. Một chủ tiệm phở ở Boston, phía Đông Bắc nước Mỹ nói với tôi: “Nếu mỗi người đóng góp 100USD, thì 2 triệu người Việt ở Mỹ chúng tôi sẽ gởi về cho chính phủ số tiền không nhỏ, góp vào mua thêm tàu và phương tiện trang bị cho cảnh sát biển…”.

Ở thành phố New York, tôi gặp hai người Hoa từng sinh ra ở Chợ Lớn. Ông L., một tài xế chở chúng tôi đi thăm các nơi, chẳng những sốt sắng đưa đi thăm bảo tàng Hải quân – trong đó có chiến hạm từng tham gia chiến tranh Việt Nam giai đoạm 1966-1970, mà còn nói rõ: “Trung Quốc tham lam lắm. Tôi là người gốc Hoa nhưng cũng không bằng lòng chuyện chiếm biển Đông hay đưa giàn khoan vô đó được!”. Ông chủ tiệm Phở Bằng ở khu Flushing, là người Hoa lớn lên ở Chợ Lớn, còn bà con sống ở TP.Hồ Chí Minh cũng kêu: “Nói thiệt là Việt Nam nhịn đã hết mức rồi!”

Trở lại quan điểm của GS-TS.Nguyễn Hữu Hoạt, ông đã trả lời chính thức cuộc phỏng vấn của tôi như sau:

“Tổ quốc ta trải qua bao nhiêu dâu bể, vừa được hòa bình. Mục tiêu xây dựng đất nước là điều mà mọi công dân nước Việt đều mong muốn. Chính vì yếu tố “hòa bình” nên chúng ta đã chủ trương thương thuyết dựa trên nền tảng công bằng và tinh thần tôn trọng lẫn nhau. Dân tộc ta bản chất hiếu hòa, quý trọng người dân Trung Quốc hiền lành. Tuy nhiên, những thiện chí và tinh thần nhân bản Việt Nam đã không thể giải quyết được tham vọng bá quyền của Bắc Kinh mà giới lãnh đạo nước này đã chủ trương từ lâu.

Lợi dụng thời cơ, Trung Quốc đã sử dụng thủ đoạn thâm độc để hợp thức hóa đường lưỡi bò mà chính họ tự biên tự diễn, chà đạp sự công bằng và coi thường luật biển quốc tế. Đây là vấn đề mà cả Phi Luật Tân, Nhật Bản và Việt Nam không thể giải quyết đơn phương cùng Trung Quốc, nhất là chúng ta có cùng biên giới.

Tôi cho rằng thái độ cứng rắn của Việt Nam và vì yêu cầu từ hàng hải sẽ tạo ra dư luận và áp lực thế giới cần thiết buộc Bắc Kinh phải dừng tham vọng của họ lại và cùng Việt Nam đưa vấn đề ra Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc. Đây chính là cơ hội để chúng ta dùng ảnh hưởng Liên hiệp quốc cùng các quốc gia trên thế giới hỗ trợ cho kế hoạch quốc tế hóa biển Đông và buộc các bên phải ngồi vào bàn hội nghị, hầu tìm giải pháp cho vấn đề biên giới và lãnh hải trên tinh thần đa phương, thay vì đòi hỏi song phương của Trung Quốc. Mặc khác, thái độ cứng rắn cần thiết của Việt Nam sẽ lôi kéo Nhật Bản và Phi Luật Tân, Mã Lai và các nước ASEAN khác hỗ trợ cho Việt Nam…

Trong mùa hè nóng bỏng này ở Mỹ, qua những thông tin mà tôi có được, đã diễn ra nhiều cuộc vận động hành lang đối với các dân biểu và nghị sĩ thuộc các tiểu bang về tình hình Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Việt Nam. Tôi hiểu vận động hành lang ở Mỹ là một chuyện bình thường nhằm tạo ra sự ủng hộ nào đó về chính sách từ các nhà lập pháp. Vì vậy, vài người bạn đi với tôi tỏ ra lo lắng khi mỗi ngày nhận được nhiều cuộc điện thoại ở nhà gọi sang, nhưng cả tôi và những người bạn ở Mỹ lại vẫn tin rằng, chính phủ Obama sẽ có thái độ kịp thời ngăn chặn sự hung hăng của chính quyền Bắc Kinh, không sớm thì muộn…